Banking And Financial Institutions In India
ଭାରତର ବ୍ୟାକ୍ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ପରିଷଦ
ଭାରତର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ୟାକ୍ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ନିୟମନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି, ଯାହା ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶଗୁଡ଼ିକ ପରିଚାଳନା କରିବା ପାଇଁ କିଛି କମିଟି ଏବଂ ପରିଷଦ ଅଛନ୍ତି। ଏହି କମିଟିଗୁଡ଼ିକ ଭାରତର ବ୍ୟାକ୍ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଅବସ୍ଥା, ପ୍ରଭେଦତା ଏବଂ ପାରଦର୍ଶୀତାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ରଖନ୍ତି। ଭାରତର କେତେକ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ୟାକ୍ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ କମିଟିଗୁଡ଼ିକ ନିମ୍ନରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି:
1. ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିରତା ଏବଂ ବିକାଶ ପରିଷଦ (FSDC)
-
FSDC ଭାରତୀୟ ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିରତା ଏବଂ ବିକାଶ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ପ୍ରମୁଖ ପରିଷଦ ଅଟେ।
-
ଏହା ଗ୍ରାହକ ଅର୍ଥନୀତି ମନ୍ତ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଅର୍ଥନୀତି କ୍ଷେତ୍ର ନିୟମକ ଅଧ୍ୟକ୍ଷମାନଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅଛି, ଯାହାକି ଭାରତୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ବ୍ୟାକ୍ତିଗତ ବ୍ୟାପାର ବ୍ୟବସ୍ଥା (RBI), ଭାରତୀୟ ସେକ୍ୟୁରିଟିଜ୍ ଏନ୍ଡ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ ବୋର୍ଡ୍ ଅଫ୍ ଇନ୍ଡିଆ (SEBI), ଭାରତୀୟ ବ୍ୟାପାର ନିୟମନ ଏବଂ ବିକାଶ କେନ୍ଦ୍ର (IRDAI), ଏବଂ ପେନ୍ସନ୍ ଫଣ୍ଡ୍ ନିୟମନ ଏବଂ ବିକାଶ କେନ୍ଦ୍ର (PFRDA) ଅଛି।
-
FSDC ର ପ୍ରାଥମିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଅର୍ଥନୀତି ପ୍ରାପ୍ତି ବୃଦ୍ଧି, ଅର୍ଥନୀତି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଅର୍ଥନୀତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଅନୁପାତିକ ଅର୍ଥନୀତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଉତ୍ପାଦନ କରିବା।
2. ଭାରତୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ବ୍ୟାକ୍ ବ୍ୟାପାର ବ୍ୟବସ୍ଥା (RBI)
- RBI ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାକ୍ ଏବଂ ବ୍ୟାକ୍ କ୍ଷେତ୍ରର ପ୍ରାଥମିକ ନିୟମକ ଅଟେ ।
- ଏହା ମୁଦ୍ରା ନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏବଂ ପ୍ରାୟୁକ୍ତ କରିବା, ବ୍ୟାକ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆର୍ଥିକ ପିନ୍ଧିର ନିୟମନ ଏବଂ ଦେଶର ବାହାରୀ ବିନିମୟ ପ୍ରାପ୍ତି ପରିପାଳନ କରିବା ପାଇଁ ଦାୟୀ ।
- RBI ଆର୍ଥିକ ସମସ୍ତର ବ୍ୟାପାର ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସ୍ଥିରତା ପ୍ରସାରଣରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ରଖେ ।
3. ଭାରତୀୟ ସେକ୍ୟୁରିଟିଜ୍ ଏଣ୍ଡ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ ବୋର୍ଡ୍ (SEBI)
- ସେବି ହେଉଛି ଭାରତର ସେକ୍ୟୁରିଟି ମାର୍କେଟର ରେଗୁଲେଟର ।
- ଏହା ସେକ୍ୟୁରିଟିର ପ୍ରଦାନ, ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଙ୍ଗ୍, ମ୍ୟୁଚୁଆଲ ଫଣ୍ଡ, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବ୍ୟାପାର ଯନ୍ତ୍ରଣା ପାଇଁ ଦାୟୀ ।
- ସେବିର ପ୍ରାଥମିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ବିନିଯୋଗକର ରକ୍ଷା କରିବା, ସମାନ ଓ ପ୍ରଭେଦପୂର୍ବ ମାର୍କେଟ ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ଏବଂ ବ୍ୟବହାରକର ଅପରାଧ ଓ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ବ୍ୟବସାୟ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତତା ରୋକିବା ।
4. ଭାରତର ବୀମା ରେଗୁଲେଟରୀ ଏବଂ ବିକାଶ କୌଶଳ କେନ୍ଦ୍ର (IRDAI)
-
IRDAI ହେଉଛି ଭାରତର ବୀମା କ୍ଷେତ୍ରର ରେଗୁଲେଟର ।
-
ଏହା ବୀମା କମ୍ପାନୀ, ବୀମା ମଧ୍ୟାବଳମ୍ବନ କର୍ତ୍ତା ଏବଂ ବୀମା ପ୍ରସ୍ତୁତି ଉପରେ ନିୟମନ କରିଥାଏ।
-
IRDAIର ପ୍ରାଥମିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ବୀମା ପାଇଁ ପାଇଁ ପ୍ରାପ୍ତିକର୍ତ୍ତାମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା, ସମାନତା ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ ବୀମା କ୍ଷେତ୍ରର କ୍ରମବିକାଶ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଅଟେ।
5. ପେନ୍ସନ ଫଣ୍ଡ ନିୟମନ ଏବଂ ବିକାଶ ଅଧିକାରୀ (PFRDA)
- PFRDA ଭାରତର ପେନ୍ସନ କ୍ଷେତ୍ରର ନିୟମନ କରିଥାଏ।
- ଏହା ପେନ୍ସନ ଫଣ୍ଡ, ପେନ୍ସନ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଏବଂ ପେନ୍ସନ ମଧ୍ୟାବଳମ୍ବନ କର୍ତ୍ତା ଉପରେ ନିୟମନ କରିଥାଏ।
- PFRDAର ପ୍ରାଥମିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପେନ୍ସନ ଫଣ୍ଡ ପ୍ରାପ୍ତିକର୍ତ୍ତାମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା, ପ୍ରତିଯୋଗିତା ପରିକଳ୍ପନା ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ ପେନ୍ସନ କ୍ଷେତ୍ରର କ୍ରମବିକାଶ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଅଟେ।
ଏହି ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ କମିଟିଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଅପରାଜୟ, ପ୍ରଭେଦତା ଏବଂ ପାରଦର୍ଶୀତା ନିଶ୍ଚିତ କରିବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ରଖିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ବିଭିନ୍ନ ପାର୍ଶ୍ୱଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା, ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଏବଂ ଅର୍ଥନୀତିର ବୃଦ୍ଧି ପ୍ରସାର କରିବା ପାଇଁ ସହଯୋଗ କରନ୍ତି।
BETA
