ସମ୍ବାଦପତ୍ର ଓ ପତ୍ରିକା

1. ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ଓ ପତ୍ରିକାର ଭୂମିକା

କାର୍ଯ୍ୟ: ସମ୍ବାଦପତ୍ର ଓ ପତ୍ରିକା ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଧାରଣା ପ୍ରସାର, ଲୋକମତ ସଂଗ୍ରହ ଓ ରାଜନୈତିକ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଯୋଗାଇବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିଭାଇଥିଲା।
ପ୍ରଭାବ: ଏହା ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକଙ୍କୁ ଏକାଠି କରିବା, ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷିତ କରିବା ଓ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ବିଷୟରେ ଲୋକଙ୍କୁ ସୂଚିତ ରଖିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା।
ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ: ସେମାନେ ସେନ୍ସରଶିପ୍, ସରକାରୀ ଦମନ ଓ ଆର୍ଥିକ ଅସୁବିଧା ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିଲେ।

2. ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ସମୟର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ଓ ପତ୍ରିକା

2.1. ଇଂରାଜୀ ସମ୍ବାଦପତ୍ର

ସମ୍ବାଦପତ୍ର	ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା	ମୁଖ୍ୟ ବିଶେଷତା	ଗୁରୁତ୍ୱ
ଦି ଅମୃତ ବଜାର ପତ୍ରିକା	ଏସ୍‌ କେ ଘୋଷ ଓ ମୋତିଲାଲ ଘୋଷ	କୋଲକାତାରୁ ପ୍ରକାଶିତ	ଭାରତର ପ୍ରାଚୀନତମ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସମ୍ବାଦପତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ; ନମ୍ର ଓ ଉଗ୍ର ଉଭୟ ମତକୁ ସମର୍ଥନ ଦେଇଥିଲା।
ଦି ବମ୍ବେ କ୍ରୋନିକଲ୍	ମହାଦେବ ଗୋବିନ୍ଦ ରାଣାଡେ	ବମ୍ବେୟୁରୁ ପ୍ରକାଶିତ	ସାମାଜିକ ସଂସ୍କାର ଓ ଜାତୀୟ ଜାଗୃତି ପାଇଁ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲା।
ଦି ଟାଇମ୍ସ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ	ଆର୍‌ ଏନ୍‌ ଦିନାନାଥ ଭେଲକର	ବମ୍ବେୟୁରୁ ପ୍ରକାଶିତ	ଜାତୀୟବାଦୀ ଲେଖକ ଓ ସାମ୍ବାଦିକମାନେ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଯୋଗାଇଥିଲା।
ଦି ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଟାଇମ୍ସ	ସୁନ୍ଦର ସିଂହ ଲିୟାଲପୁରୀ	ଲାହୋରରୁ ପ୍ରକାଶିତ	ଜାତୀୟବାଦୀ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଇଥିଲା ଓ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱର ଥିଲା।
ଦି ହିନ୍ଦୁ	ଅନ୍ନାମାଲେ ଚେଟିଆର	ମଦ୍ରାସରୁ ପ୍ରକାଶିତ	ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସମର୍ଥନ ଦେଇଥିଲା ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ସମୁଦାୟକୁ ସ୍ୱର ଦେଇଥିଲା।
ବେଙ୍ଗାଲ ଗ୍ୟାଜେଟ୍	ଜେମ୍ସ ଅଗଷ୍ଟସ୍ ହିକି	କୋଲକାତାରୁ ପ୍ରକାଶିତ	ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଦିଗ ସମ୍ବାଦପତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ; ପରେ ଜାତୀୟବାଦୀ ଲେଖକମାନେ ପାଇଁ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ହେଲା।
ଦି ମଦ୍ରାସ ମେଲ୍	ୱିଲିୟାମ୍ ଇ ଏଚ୍ ଜି	ମଦ୍ରାସରୁ ପ୍ରକାଶିତ	ତାମିଳ ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀ ଓ ଜାତୀୟବାଦୀମାନେ ପାଇଁ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଯୋଗାଇଥିଲା।

2.2. ବଙ୍ଗାଳୀ ସମ୍ବାଦପତ୍ର

ସମ୍ବାଦପତ୍ର	ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା	ମୁଖ୍ୟ ବିଶେଷତା	ଗୁରୁତ୍ୱ
ସମ୍ବାଦ କୌମୁଦୀ	ରାଜା ରାମମୋହନ ରାୟ	କୋଲକାତାରୁ ପ୍ରକାଶିତ	ସ୍ୱଦେଶୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ଜାତୀୟବାଦୀ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ସମର୍ଥନ ଦେଇଥିଲା।

2.3. ଉର୍ଦ୍ଦୁ ସମ୍ବାଦପତ୍ର

ସମ୍ବାଦପତ୍ର	ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା	ମୁଖ୍ୟ ବିଶେଷତା	ମହତ୍ତ୍ୱ
ଅଲ-ହିଲାଲ	ମୌଲାନା ଆବୁଲ କଲାମ ଆଜାଦ	ଲାହୋରରୁ ପ୍ରକାଶିତ	ମୁସଲିମ୍ ଜାତୀୟତାବାଦ ଓ ଏକତା ପାଇଁ ପ୍ରଚାର କଲା।
ଅଲ-ବଦାୟେ	ମୌଲାନା ମୋହମ୍ମଦ ଅଲି	ଲାହୋରରୁ ପ୍ରକାଶିତ	ଖିଲାଫତ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ମୁସଲିମ୍ ଏକତାକୁ ସମର୍ଥନ କଲା।

2.4. ପତ୍ରିକା

ପତ୍ରିକା	ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା	ମୁଖ୍ୟ ବିଶେଷତା	ମହତ୍ତ୍ୱ
ଭାରତ ମାତା	ସରଦାର ଅଜିତ ସିଂହ	କୋଲକାତାରୁ ପ୍ରକାଶିତ	ଭାରତକୁ ମାତୃଭୂମି ଭାବେ ପରିଚିତ କରାଇଲା।
ନ୍ୟୁ ଇଣ୍ଡିଆ	ଏନି ବେସାନ୍ଟ	ଦିଲ୍ଲୀରୁ ପ୍ରକାଶିତ	ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସମର୍ଥନ ଓ ବୌଦ୍ଧିକ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଦେଲା।
ଯଙ୍ଗ ଇଣ୍ଡିଆ	ମୋହନଦାସ କରମଚନ୍ଦ ଗାନ୍ଧୀ	ବମ୍ବେରୁ ପ୍ରକାଶିତ	ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରା ଓ ଅହିଂସା ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଥିଲା।
ଦି ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ସୋସିଓଲୋଜିଷ୍ଟ	ଏସ୍ ଏ ଡାଙ୍ଗେ	ବମ୍ବେରୁ ପ୍ରକାଶିତ	ସ୍ୱରାଜ୍ ଓ ଗଣସଂଗଠନ ପାଇଁ ପ୍ରଚାର କଲା।
ଅଲ-ବଦାୟେ	ମୌଲାନା ମୋହମ୍ମଦ ଅଲି	ଲାହୋରରୁ ପ୍ରକାଶିତ	ଖିଲାଫତ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ମୁସଲିମ୍ ଏକତାକୁ ସମର୍ଥନ କଲା।

3. ପ୍ରତିଯୋଗୀ ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ (SSC, RRB)

ଅମୃତ ବଜାର ପତ୍ରିକା ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ଥିଲା।
ୟଙ୍ଗ ଇଣ୍ଡିଆ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପତ୍ରିକା ଥିଲା।
ଦ ହିନ୍ଦୁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଇଂରାଜୀ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ଥିଲା ଯାହା ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିଲା।
ଅଲ-ହିଲାଲ ଓଅଲ-ବଦାୟେ ଖିଲାଫତ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ପତ୍ରିକା ଥିଲା।
ଭାରତ ମାତା ଏକ ପତ୍ରିକା ଥିଲା ଯାହା ଭାରତକୁ ମାଟିମାଆଙ୍କ ରୂପେ ପ୍ରଚାର କରୁଥିଲା।
ଦ ବମ୍ବେ କ୍ରୋନିକଲ୍ ଓଦ ଟାଇମ୍ସ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଇଂରାଜୀ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ଥିଲା।
ସମ୍ବାଦ କୌମୁଦୀ ସ୍ୱଦେଶୀ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବଙ୍ଗାଳୀ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ଥିଲା।
ଦ ପିପଲ୍ସ ଭଏସ୍ ଏକ ହିନ୍ଦୀ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ଥିଲା ଯାହା ସାମାଜିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ସଂସ୍କାର ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଉଥିଲା।

4. ପାର୍ଥକ୍ୟ ଓ ସଂଜ୍ଞା

ସମ୍ବାଦପତ୍ର: ଏକ ସମୟାନୁଗ ପ୍ରକାଶନ ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ଘଟଣା ଉପରେ ଖବର, ମତାମତ ଓ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଦିଏ।
ପତ୍ରିକା: ଏକ ସମୟାନୁଗ ପ୍ରକାଶନ ଯାହା ବିଭିନ୍ନ ବିଷୟ ଉପରେ ପ୍ରବନ୍ଧ, ଲେଖା ଓ ମତାମତ ଦିଏ, ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ବିଷୟ କେନ୍ଦ୍ରିକ।
ସେନ୍ସରସିପ୍: ସୂଚନା ଦମନ, ବିଶେଷକରି ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଲୋକମତ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ।
ଜାତୀୟତାବାଦ: ଏକ ରାଜନୈତିକ ଆଦର୍ଶ ଯାହା ଏକ ଜାତିର ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଏ, ବିଶେଷକରି ସ୍ୱୟଂ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଓ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଦୃଷ୍ଟିରୁ।
ନରମପନ୍ଥୀ ବନାମ କଠିନପନ୍ଥୀ: ନରମପନ୍ଥୀମାନେ ଆଇନସମ୍ମତ ଉପାୟରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ସଂସ୍କାର ଚାହୁଁଥିଲେ, କାଏମପନ୍ଥୀମାନେ ତୁରନ୍ତ ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ସାମୂହିକ ସଂଗଠନ ପାଇଁ ପ୍ରଚାର କରୁଥିଲେ।

5. ପ୍ରସଙ୍ଗ ଓ ଉଦାହରଣ

ମଧ୍ୟମପନ୍ଥୀ ସମ୍ବାଦପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ: ଅମୃତ ବଜାର ପତ୍ରିକା, ବମ୍ବେ କ୍ରଣିକଲ୍।
ଚରମପନ୍ଥୀ ସମ୍ବାଦପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ: ଦ ପିପଲ୍ସ ଭଏସ୍, ଦ ହିନ୍ଦୁ।
ଜାତୀୟତାବାଦୀ ପତ୍ରିକାଗୁଡ଼ିକ: ଯଙ୍ଗ ଇଣ୍ଡିଆ, ଭାରତ ମାତା।
ମୁସଲିମ୍ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ପତ୍ରିକାଗୁଡ଼ିକ: ଅଲ୍-ହିଲାଲ୍, ଅଲ୍-ବଦାୟେ।
ସାମାଜିକ ସଂସ୍କାର ପତ୍ରିକାଗୁଡ଼ିକ: ଦ ପିପଲ୍ସ ଭଏସ୍, ଦ ହିନ୍ଦୁ।

6. ମୁଖ୍ୟ ତାରିଖଗୁଡ଼ିକ

1857: ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସମ୍ବାଦପତ୍ରଦ ବେଙ୍ଗାଲ୍ ଗ୍ୟାଜେଟ୍ ଜେମ୍ସ ଅଗଷ୍ଟସ୍ ହିକି ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।
1878: ମୁରାରି ଗୁପ୍ତା ଦ୍ୱାରାଅମୃତ ବଜାର ପତ୍ରିକା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।
1905: ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଦ୍ୱାରାଯଙ୍ଗ ଇଣ୍ଡିଆ ପତ୍ରିକା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।
1910: ମୌଲାନା ଅବୁଲ୍ କଲାମ ଆଜାଦ୍ ଦ୍ୱାରାଅଲ୍-ହିଲାଲ୍ ପତ୍ରିକା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।
1913: ବଙ୍କିମ ଚନ୍ଦ୍ର ଚଟ୍ଟୋପାଧ୍ୟାୟ ଦ୍ୱାରାଭାରତ ମାତା ପତ୍ରିକା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।