B.5] ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ପରିବହନ ପଥ ଓ ସଂଯୋଗ

1. ସଡ଼କ ପରିବହନ

1.1 ସମୀକ୍ଷା

• ପରିଭାଷା: କାର, ବସ, ଟ୍ରକ୍ ଓ ମୋଟରସାଇକେଲ୍ ଭଳି ଯାନବାହାନ ବ୍ୟବହାର କରି ସଡ଼କ ଉପରେ ପଣ୍ୟ ଓ ଲୋକଙ୍କ ଗତିଶୀଳତା।
• ମୁଖ୍ୟ ବିଶେଷତା: ନମନୀୟ, ବିନ୍ଦୁ-ଠାରୁ-ବିନ୍ଦୁ, ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଦୂରତା ପାଇଁ ଅର୍ଥନୈତିକ, ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ବ୍ୟାପାରକୁ ସମର୍ଥନ କରେ।

1.2 ପ୍ରଧାନ ସଡ଼କ ନେଟୱାର୍କ

1.3 ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ

• ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ଆଇନ, ୧୯୫୬: ଭାରତରେ NH ସିଷ୍ଟମ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲା।
• ଗୋଲ୍ଡେନ୍ କ୍ୱାଡ୍ରିଲାଟେରାଲ୍: ଦିଲ୍ଲୀ, ମୁମ୍ବାଇ, ଚେନ୍ନାଇ ଓ କୋଲକାତାକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ୫,୮୪୬ କି.ମି. ରାଜପଥ।
• ସ୍ମାର୍ଟ ମୋଟରୱେ: ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଟ୍ରାଫିକ୍ ଜାମ୍ କମାଇବା ପାଇଁ ଭାରତରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।

1.4 ତୁଳନା: ସଡ଼କ ବନାମ ରେଳ

2. ରେଳ ପରିବହନ

2.1 ସମୀକ୍ଷା

• ପରିଭାଷା: ଲୋକୋମୋଟିଭ ଓ ବାଗନ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ରେଳ ପଥ ମାଧ୍ୟମରେ ପଚାରିବା ଓ ଯାତ୍ରୀ ଚଳାଚଳ।
• ମୁଖ୍ୟ ବିଶେଷତା: ବହୁ ପରିମାଣ ପଚାରିବା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ, ଦୂର ଦୂରାନ୍ତ ଯାତ୍ରା ସମର୍ଥନ କରେ ଓ ପରିବେଶ ଉପରେ କମ୍ ପ୍ରଭାବ ପକାଏ।

2.2 ପ୍ରଧାନ ରେଳ ନେଟୱାର୍କ

2.3 ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ

• ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ରେଳୱେ: ୧୮୫୩ ରେ ସ୍ଥାପିତ, ଭାରତର ୮୦% ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ସଂଯୋଗ କରେ।
• ଗୋଲ୍ଡେନ୍ କ୍ୱାଡ୍ରିଲାଟେରାଲ୍ (ରେଳ): ପ୍ରଧାନ ସହରମାନଙ୍କୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ୧୦,୦୦୦ କି.ମି. ରେଳ ନେଟୱାର୍କ।
• ଉଚ୍ଚ ଗତି ରେଳ: ଚୀନ୍ ର CRH (ଚାଇନା ରେଳୱେ ହାଇ-ସ୍ପିଡ୍) ୩୫୦ କି.ମି./ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗତିରେ ଚଳେ।

2.4 ତୁଳନା: ରେଳ ବନାମ ରାସ୍ତା

3. ଜଳ ପରିବହନ (ଶିପିଂ)

3.1 ସମୀକ୍ଷା

• ପରିଭାଷା: ଜହାଜ, ନାଉକା ଓ ଫେରି ବ୍ୟବହାର କରି ଜଳପଥ ମାଧ୍ୟମରେ ପଚାରିବା ଓ ଯାତ୍ରୀ ଚଳାଚଳ।
• ମୁଖ୍ୟ ବିଶେଷତା: ବହୁ ପରିମାଣ ପଚାରିବା ପାଇଁ ଅର୍ଥନୈତିକ, ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବାଣିଜ୍ୟ ସମର୍ଥନ କରେ ଓ ପରିବେଶ ଉପରେ କମ୍ ପ୍ରଭାବ ପକାଏ।

3.2 ପ୍ରଧାନ ଜଳପଥ

3.3 ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ

• ଜାତୀୟ ଜଳପଥ (NW) 1: ଗଙ୍ଗା-ଭାଗୀରଥୀ-ହୁଗଳୀ ନଦୀ ତନ୍ତ୍ର (1,569 କି.ମି.)
• ଜାତୀୟ ଜଳପଥ (NW) 2: ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ନଦୀ (912 କି.ମି.)
• ସୁଏଜ୍ କାନାଲ: 1869 ରେ ସମାପ୍ତ, ମଧ୍ୟଭୂମ ଓ ଲାଲ ସାଗରକୁ ସଂଯୋଗ କରେ, ଯାତ୍ରା ସମୟ 4 ଦିନ ହ୍ରାସ କରେ
• ପାନାମା କାନାଲ: 1914 ରେ ସମାପ୍ତ, ଆଟ୍ଲାଣ୍ଟିକ ଓ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରକୁ ସଂଯୋଗ କରେ, ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟକୁ ସୁବିଧା ଦିଏ

3.4 ତୁଳନା: ଜଳ ବନାମ ରାସ୍ତା/ରେଳ

4. ବାୟୁ ପରିବହନ

4.1 ଅବଲୋକନ

• ପରିଭାଷା: ବିମାନ ଦ୍ୱାରା ଲୋକ ଓ ପଣ୍ୟର ବାୟୁ ମାଧ୍ୟମରେ ଗତି
• ମୁଖ୍ୟ ବିଶେଷତା: ସବୁଠାରୁ ଦ୍ରୁତ ପଧ୍ଧତି, ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଯାତ୍ରା ଓ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟକୁ ସମର୍ଥନ କରେ, କିନ୍ତୁ ମହଙ୍ଗା

4.2 ପ୍ରଧାନ ବିମାନବନ୍ଦର ଓ ନେଟୱାର୍କ

4.3 ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ

• ଜେଟ୍ ଯୁଗ: 1950 ଦଶରେ ଜେଟ୍ ବିମାନ ଆରମ୍ଭ ହେବା ସହ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
• ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆ: 1932 ରେ ସ୍ଥାପିତ, ଏସିଆର ପ୍ରାଚୀନତମ ବିମାନ ସେବା ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟତମ।
• ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନ ପରିବହନ ସଂଘ (IATA): 1945 ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ବିଶ୍ୱ ବିମାନ ପରିବହନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ।
• ଡୋହା ମେଟ୍ରୋ: ବିଶ୍ୱର ଦୀର୍ଘତମ ମେଟ୍ରୋ ତନ୍ତ୍ର, 31.4 କି.ମି., ଡୋହା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦରକୁ ସହର କେନ୍ଦ୍ର ସହ ସଂଯୋଗ କରେ।

4.4 ତୁଳନା: ବିମାନ ବନାମ ଅନ୍ୟ ପରିବହନ ଉପାୟ

5. ସାରାଂଶ ସାରଣୀ: ପରିବହନ ଉପାୟ