B.9] MSME କ୍ଷେତ୍ର ଓ ସରକାରୀ ନୀତିଗୁଡିକ
1. MSME କ୍ଷେତ୍ର: ପରିଭାଷା ଓ ଗୁରୁତ୍ୱ
1.1 ପରିଭାଷା
- MSME ଅର୍ଥାତ୍ ସୂକ୍ଷ୍ମ, କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ମଧ୍ୟମ ଉଦ୍ୟୋଗ।
- ସୂକ୍ଷ୍ମ ଉଦ୍ୟୋଗ: ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ପ୍ଲାଣ୍ଟ ଓ ମେସିନରେ କିମ୍ବା ସେବା ପାଇଁ ଉପକରଣରେ ବିନିଯୋଗ ₹ 25 ଲକ୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
- କ୍ଷୁଦ୍ର ଉଦ୍ୟୋଗ: ବିନିଯୋଗ ₹ 5 କୋଟି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
- ମଧ୍ୟମ ଉଦ୍ୟୋଗ: ବିନିଯୋଗ ₹ 10 କୋଟି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
1.2 MSME କ୍ଷେତ୍ରର ଗୁରୁତ୍ୱ
- ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି: ଗ୍ରାମ୍ୟ ଓ ଅର୍ଧ-ସହରୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଶେଷକରି ବଡ଼ ପରିମାଣରେ ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।
- ଆର୍ଥିକ ବୃଦ୍ଧି: ଜିଡିପିର ପ୍ରାୟ 30% ଓ ଭାରତର ଉତ୍ପାଦନ ଆଉଟପୁଟର 45% ଅଂଶ ଦଯ়।
- ରପ୍ତାନି ଅଂଶଦାନ: ଭାରତର ସମୁଦାୟ ରପ୍ତାନିର ପ୍ରାୟ 25% MSME ପକ୍ଷରୁ ଆସେ।
- ନବପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ଓ ଉଦ୍ୟୋଗଶୀଳତା: ନବପ୍ରବର୍ତ୍ତନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦିଏ ଓ ଉଦ୍ୟୋଗଶୀଳତା ସଂସ୍କୃତି ଗଢ଼େ।
- ଆର୍ଥିକ ଶକ୍ତିର ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକରଣ: ଅଞ୍ଚଳ ଓ କ୍ଷେତ୍ରଗତ ଅସମତା କମାଏ।
1.3 ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ (SSC, RRB)
- ଜିଡିପି ଅଂଶଦାନ: ~30%
- ନିଯୁକ୍ତି ଅଂଶଦାନ: ~45%
- ରପ୍ତାନି ଅଂଶଦାନ: ~25%
- MSME ହେଉଛି ଭାରତର ଅର୍ଥନୀତିର ମେରୁଦଣ୍ଡ।
2. ସରକାରୀ ନୀତି ଓ ଯୋଜନା
2.1 ନୀତି କାଠାମୋ
- MSME ଆଇନ, 2006: ଭାରତରେ MSME ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ସମଗ୍ର ଆଇନ।
- MSME ବିକାଶ ଆଇନ, 2020: 2006 ଆଇନକୁ ପ୍ରତିସ୍ଥାପିତ କଲା, ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସରଳ କରିବା ଓ ବ୍ୟବସାୟ ସହଜୀକରଣ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଲା।
2.2 ମୁଖ୍ୟ ଯୋଜନା ଓ ପହଳ
| ଯୋଜନା | ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ | ପ୍ରଧାନ ବିଶେଷତା |
|---|---|---|
| କ୍ରେଡିଟ୍ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଫଣ୍ଡ ଟ୍ରଷ୍ଟ ଫର୍ ମାଇକ୍ରୋ ଏଣ୍ଡ ସ୍ମଲ୍ ଏଣ୍ଟରପ୍ରାଇଜେସ୍ (CGFTMSME) | ବ୍ୟାଙ୍କମାନେଙ୍କୁ କ୍ରେଡିଟ୍ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଦେବା | ଋଣ ଡିଫଲ୍ଟର 80% କୁ ଆବରଣ କରେ |
| ଷ୍ଟାଣ୍ଡ୍ ଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ସ୍କିମ୍ | SC/ST/OBC ଓ ମହିଳାମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଦ୍ୟୋଗିକତା ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା | ₹10 ଲକ୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଋଣ ଦିଏ |
| MSME କ୍ରେଡିଟ୍ ଲାଇନ୍ | କ୍ରେଡିଟ୍ ପ୍ରାପ୍ତିକୁ ସୁଗମ କରିବା | ସୁଧ ସବସିଡି ଓ କ୍ରେଡିଟ୍ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଦିଏ |
| ଉଦ୍ୟମ ରେଜିଷ୍ଟ୍ରେସନ୍ | MSME ପାଇଁ ଡିଜିଟାଲ୍ ପଞ୍ଜୀକରଣ | 2020 ରେ ଆରମ୍ଭ, ଉଦ୍ୟୋଗ ଆଧାରକୁ ପ୍ରତିସ୍ଥାପିତ କଲା |
| ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ | ସ୍ୱୟଂନିର୍ଭର ଭାରତ | MSME ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଯୋଜନା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ |
| MUDRA ଯୋଜନା | ମାଇକ୍ରୋ ଏଣ୍ଟରପ୍ରାଇଜ୍ ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ସମର୍ଥନ | ତିନି ଶ୍ରେଣୀ: ଶିଶୁ, କିଶୋର, ତରୁଣ |
| କ୍ରେଡିଟ୍ ଲିଙ୍କ୍ଡ ସବସିଡି ସ୍କିମ୍ (CLSS) | ସୁଧ ହାରରେ ସବସିଡି | ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କ୍ଷେତ୍ରର MSME ପାଇଁ |
| ନ୍ୟାସନାଲ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ଫର୍ ଆଗ୍ରିକଲ୍ଚର ଏଣ୍ଡ ରୁରାଲ୍ ଡେଭେଲପମେଣ୍ଟ (NABARD) | ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ MSME ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା | ପୁନଃଅର୍ଥ ଓ କ୍ରେଡିଟ୍ ସମର୍ଥନ ଦିଏ |
2.3 ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତାରିଖ
- ଉଦ୍ୟମ ପଞ୍ଜୀକରଣ ଆରମ୍ଭ: 1 ଅପ୍ରେଲ, 2020
- MSME ଡେଭେଲପମେଣ୍ଟ ଆକ୍ଟ୍ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ: 1 ଅପ୍ରେଲ, 2020
- MUDRA ଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ: 1 ଅପ୍ରେଲ, 2018
- ଷ୍ଟାଣ୍ଡ୍ ଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ସ୍କିମ୍ ଆରମ୍ଭ: ଅଗଷ୍ଟ 2016
2.4 ପ୍ରଧାନ ପଦ ଓ ସଂଜ୍ଞା
- MSME: ସୂକ୍ଷ୍ମ, କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ମଧ୍ୟମ ଉଦ୍ୟୋଗ
- Udyam Registration: MSME ପାଇଁ ଡିଜିଟାଲ୍ ପଞ୍ଜୀକରଣ ପୋର୍ଟାଲ୍
- MUDRA Yojana: ସୂକ୍ଷ୍ମ ଇଉନିଟ୍ ଡେଭେଲପମେଣ୍ଟ ଏଣ୍ଡ ରିଫାଇନାନ୍ସ ଏଜେନ୍ସି
- CLSS: କ୍ରେଡିଟ୍ ଲିଙ୍କ୍ଡ ସବସିଡି ସ୍କିମ୍
- CGFTMSME: ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ କ୍ଷୁଦ୍ର ଉଦ୍ୟୋଗ ପାଇଁ କ୍ରେଡିଟ୍ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଫଣ୍ଡ ଟ୍ରଷ୍ଟ୍
2.5 ସୂକ୍ଷ୍ମ, କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ମଧ୍ୟମ ଉଦ୍ୟୋଗ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ
| ପ୍ରାମାଣିକ | ସୂକ୍ଷ୍ମ | କ୍ଷୁଦ୍ର | ମଧ୍ୟମ |
|---|---|---|---|
| ବିନିଯୋଗ | ₹ 25 ଲକ୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ | ₹ 5 କୋଟି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ | ₹ 10 କୋଟି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ |
| କର୍ମଚାରୀ ସଂଖ୍ୟା | 10 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ | 200 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ | 500 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ |
| ଟର୍ଣ୍ଣଓଭର୍ | ₹ 5 କୋଟି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ | ₹ 50 କୋଟି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ | ₹ 100 କୋଟି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ |
2.6 ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ (SSC, RRB)
- MSME ଗୁଡ଼ିକ GDP ରେ 30% ଓ ରୋଜଗାରରେ 45% ଯୋଗାଣ ଦିଅନ୍ତି।
- MUDRA Yojana ସୂକ୍ଷ୍ମ ଉଦ୍ୟୋଗକୁ କ୍ରେଡିଟ୍ ଯୋଗାଏ।
- Udyam Registration ହେଉଛି MSME ପାଇଁ ଡିଜିଟାଲ୍ ପୋର୍ଟାଲ୍।
- Stand Up India Scheme SC/ST/OBC ଓ ମହିଳା ଉଦ୍ୟୋଗୀଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ ଦିଏ।
- MSME Development Act, 2020 2006 ଆଇନକୁ ବଦଳାଇଲା।
- CGFTMSME 80% ଋଣ ଡିଫଲ୍ଟ୍ କଭର୍ କରେ।
- CLSS ସୁଦ ହାର ସବସିଡି ଦିଏ।