ଆରବିଆଇ ଆଇନ, ୧୯୩୪
RBI ଆକ୍ଟ, 1934
ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (RBI) ଆକ୍ଟ, 1934, ହେଉଛି ଭାରତ ସଂସଦର ଏକ ଆକ୍ଟ ଯାହା ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (RBI) ପାଇଁ ବୈଧାନିକ କାଠାମୋ ପ୍ରଦାନ କରେ। ଏହି ଆକ୍ଟ 1 ମାର୍ଚ 1934 ରେ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ 1 ଏପ୍ରିଲ 1935 ରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।
RBI ଆକ୍ଟ, 1934 ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ
RBI ଆକ୍ଟ, 1934 ର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି:
- ଭାରତରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ନୋଟ ଜାରି ଏବଂ ଟଙ୍କା ଯୋଗାଣକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା।
- ଭାରତର ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ରିଜର୍ଭକୁ ପରିଚାଳନା କରିବା।
- ଭାରତର ଆର୍ଥିକ ତନ୍ତ୍ରର ବିକାଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା।
- ଭାରତର ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ତନ୍ତ୍ରକୁ ତତ୍ୱାବଧାନ ଏବଂ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା।
- ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କର ଭୂମିକା ନିଭାଇବା।
RBI ଆକ୍ଟ, 1934 ଅଧୀନରେ RBI ର କାର୍ଯ୍ୟ
RBI ଆକ୍ଟ, 1934 ଅଧୀନରେ RBI ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ଯେପରିକି:
- ବ୍ୟାଙ୍କ ନୋଟ ଏବଂ କଏନ ଜାରି କରିବା।
- ଭାରତର ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ରିଜର୍ଭକୁ ପରିଚାଳନା କରିବା।
- ମୁଦ୍ରା ନୀତି ପରିଚାଳନା କରିବା।
- ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ତନ୍ତ୍ରକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା।
- ଆର୍ଥିକ ତନ୍ତ୍ରକୁ ତତ୍ୱାବଧାନ କରିବା।
- ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କର ଭୂମିକା ନିଭାଇବା।
- ଲୋକଙ୍କୁ ଆର୍ଥିକ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରିବା।
RBI ଆକ୍ଟ, 1934 ଅଧୀନରେ RBI ର ସଂଗଠନ
ଆର୍ବିଆଇକୁ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ମଣ୍ଡଳୀ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ କରାଯାଏ, ଯାହା ବ୍ୟାଙ୍କର ସମଗ୍ର ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଦାୟୀ। ଏହି ମଣ୍ଡଳୀର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥାନ୍ତି ଆର୍ବିଆଇର ଗଭର୍ଣ୍ଣର, ଯାହାଙ୍କୁ ଭାରତ ସରକାର ନିଯୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତି। ଏହି ମଣ୍ଡଳୀରେ ଉପ-ଗଭର୍ଣ୍ଣରମାନେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥାନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ସରକାର ନିଯୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତି, ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକମାନେ, ଯାହାଙ୍କୁ ଭାରତ ସରକାର, କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାରମାନେ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତି।
ଆର୍ବିଆଇ ଆଇନ, 1934 ଅଧୀନରେ ଆର୍ବିଆଇର କ୍ଷମତା
ଆର୍ବିଆଇ ଆଇନ, 1934 ଅଧୀନରେ ଆର୍ବିଆଇକୁ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷମତା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ:
- ବ୍ୟାଙ୍କ ନୋଟ୍ ଓ କଏନ୍ ଜାରି କରିବାର କ୍ଷମତା।
- ଭାରତର ବିଦେଶୀ ବିନିମୟ ରିଜର୍ଭ ପରିଚାଳନା କରିବାର କ୍ଷମତା।
- ମୁଦ୍ରାସଫତା ନୀତି ପରିଚାଳନା କରିବାର କ୍ଷମତା।
- ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ତନ୍ତ୍ରକୁ ନିୟମିତ କରିବାର କ୍ଷମତା।
- ଆର୍ଥିକ ତନ୍ତ୍ରକୁ ତତ୍ୱାବଧାନ କରିବାର କ୍ଷମତା।
- ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କର ଭୂମିକା ନିଭାଇବାର କ୍ଷମତା।
- ଲୋକମାନେଙ୍କୁ ଆର୍ଥିକ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରିବାର କ୍ଷମତା।
ଉପସଂହାର
ଆର୍ବିଆଇ ଆଇନ, 1934, ଏକ ବ୍ୟାପକ ଆଇନ ଯାହା ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (ଆର୍ବିଆଇ) ପାଇଁ ବୈଧାନିକ କାଠାମୋକୁ ପ୍ରଦାନ କରେ। ଏହି ଆଇନ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଣୟନ ହେବା ପରେ ବହୁବାର ସଂଶୋଧିତ ହୋଇଛି, କିନ୍ତୁ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ରହିଛି। ଆର୍ବିଆଇ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତିରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂସ୍ଥା, ଏବଂ ଏହା ଆର୍ଥିକ ତନ୍ତ୍ରକୁ ନିୟମିତ କରିବା ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବାରେ ଏକ ଜରୁରୀ ଭୂମିକା ନିଭାଏ।