ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଆଇନ (FERA)
ବିଦେଶୀ ବିନିମୟ ନିୟମନ ଆଇନ (FERA)
ବିଦେଶୀ ବିନିମୟ ନିୟମନ ଆଇନ (FERA) 1973 ରେ ଭାରତ ସଂସଦ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ଆଇନ ଥିଲା, ଯାହା ଭାରତରେ ବିଦେଶୀ ବିନିମୟ ଲେନଦେନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ଥିଲା। 1999 ରେ ଏହି ଆଇନକୁ ବିଦେଶୀ ବିନିମୟ ପରିଚାଳନା ଆଇନ (FEMA) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଥିଲା।
FERA ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ
FERA ର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା:
- ଭାରତରେ ବିଦେଶୀ ବିନିମୟ ପ୍ରବାହ ଓ ବାହାରକୁ ଯିବା ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା।
- ବିଦେଶୀ ବିନିମୟ ସଂଚୟକୁ ରୋକିବା।
- ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତିର ବିକାଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା।
FERA ର ବ୍ୟବସ୍ଥା
FERA ରେ ବିଦେଶୀ ବିନିମୟ ଲେନଦେନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା, ଯାହା ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା:
- ବିଦେଶୀ ବିନିମୟ ଧାରଣ ଉପରେ ନିୟମ: ବ୍ୟକ୍ତି ଓ କମ୍ପାନିମାନେ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (RBI) ର ଅନୁମତି ବିନା ବିଦେଶୀ ବିନିମୟ ଧାରଣ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
- ବିଦେଶୀ ବିନିମୟ ଅନିବାର୍ୟ ସମର୍ପଣ: ରପ୍ତାନିକାରମାନେ ସେମାନଙ୍କ ବିଦେଶୀ ବିନିମୟ ଆୟର ଏକ ଅଂଶକୁ RBI କୁ ସମର୍ପଣ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ଥିଲେ।
- ବିଦେଶୀ ବିନିଯୋଗ ଉପରେ ନିୟମ: ଭାରତରେ ବିଦେଶୀ ବିନିଯୋଗ ଉପରେ ଅନେକ ନିୟମ ଲାଗୁ ଥିଲା, ଯାହା ମଧ୍ୟରେ ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନିରେ ବିଦେଶୀ ସ୍ୱାମୀତ୍ୱ ଧାରଣ କରିବା ପରିମାଣର ସୀମା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା।
- ଉଲ୍ଲଂଘନ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ: FERA ଉଲ୍ଲଂଘନ ପାଇଁ ଜରିମାନା ଓ କାରାଦଣ୍ଡ ସମେତ ଅନେକ ଦଣ୍ଡ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା।
FERA ର ପ୍ରଭାବ
FERA ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତିରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥିଲା। ଏହି ଆଇନଟି ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟକୁ ସ୍ଥିର ରଖିବାରେ ଓ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତିର ବିକାଶକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା। ତଥାପି, FERA କୁ ଅତି ବନ୍ଧନମୂଳକ ଓ ଭାରତରେ ବିଦେଶୀ ବିନିଯୋଗକୁ ହ୍ରାସ କରୁଥିବା ବୋଲି ସମାଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା।
FEMA ଦ୍ୱାରା FERA ର ପ୍ରତିସ୍ଥାପନ
1999 ରେ, FERA କୁ ବିଦେଶୀ ବିନିମୟ ପରିଚାଳନା ଆଇନ (FEMA) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଥିଲା। FEMA ଏକ ଅଧିକ ଉଦାର ଆଇନ ଥିଲା ଯାହା FERA ଦ୍ୱାରା ଲାଗୁ କରାଯାଇଥିବା ଅନେକ ବନ୍ଧନକୁ ହଟାଇଦେଇଥିଲା। FEMA ଭାରତରେ ବିଦେଶୀ ବିନିଯୋଗକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଛି ଓ ଏହା ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତିର ବିକାଶରେ ଅବଦାନ ରଖିଛି।
BETA
